Có những việc mỗi ngày chỉ tốn một ít thời gian, nhưng vì lặp lại nhiều nên cuối cùng trở thành một thứ âm thầm làm người ta mệt. Một email trả lời lặp đi lặp lại. Một bước phân loại dữ liệu đơn điệu. Một thao tác kiểm tra mà ai cũng biết là chán, nhưng vẫn phải làm.
Mình thấy AI có ý nghĩa nhất ở những chỗ như vậy. Không phải vì nó làm cho hệ thống nghe hiện đại hơn, mà vì nó lấy đi một phần sự lặp lại, trả lại thời gian và sự tập trung cho những việc con người nên dành năng lượng vào hơn.
Điều dễ bị nhầm
Có lẽ vì AI đang được nhắc đến quá nhiều, nên rất dễ nảy sinh một kiểu kỳ vọng chung chung: cứ đưa AI vào thì mọi thứ sẽ tốt hơn. Mình không nghĩ vậy. Nếu bài toán còn chưa rõ, dữ liệu còn rối, hoặc flow công việc còn chưa được gọi tên, thì AI thường chỉ phủ một lớp hào nhoáng lên trên một nền tảng chưa ổn định.
Nó giống như lắp thêm một cánh tay rất giỏi vào một quy trình vẫn chưa biết mình đang chuyển cái gì từ đâu đến đâu. Cánh tay đó có thể nhanh, nhưng chưa chắc đã giúp toàn bộ hệ thống đi đúng hướng.
AI không nhất thiết phải xuất hiện ở chỗ nổi bật nhất. Nhiều khi giá trị lớn nhất của nó nằm ở những bước nhỏ mà trước đó ai cũng thấy mất thời gian, nhưng không đủ hứng để nói nhiều về nó.
Vậy nên, đúng chỗ là thế nào
Theo mình, “đúng chỗ” là khi ta biết rõ đầu vào là gì, đầu ra cần gì, và nếu bước đó được làm nhanh hơn hoặc đều hơn thì toàn bộ công việc phía sau sẽ nhẹ đi ra sao. Khi đó, AI không còn là một quyết định vì xu hướng, mà là một lựa chọn có lý do.
Có lẽ đó cũng là điều mình quan tâm nhất khi nói về AI: không phải nó làm được bao nhiêu thứ, mà là nó có đang đứng đúng nơi để tạo ra một thay đổi thật sự hay không.